Wat in de film een belangrijke rol speelt is het schouwen.
Wat bedoel je daar precies mee?
Ik zie deze
banaan in de fruitschaal liggen, maar ik zie
niet die banaan, maar wat ik erover weet.
Misschien kunnen we leren om zonder voorkennis te kijken, zonder
onze denkbeelden naar de dingen om ons heen te kijken, naar
onszelf en naar onze innerlijke wereld.
Ik zou willen
dat ik zo open zou kunnen kijken. Schouwen is kijken zonder
ergens betekenis aan te hechten. Maar ogenblikkelijk zijn daar
beelden, is daar weer een ik, is daar ook goedkeuring en afkeuring,
hè, ík wil iets wel en ik wil iets niet, kiespijn
en gebak, etiketjes, angsten en verlangens. Als ik het zou kunnen...
Daar probeer ik de kijker in te trainen. Kijk maar eens naar
een vaas. En probeer hem eens te ‘zien’. Dan ontstaat er een
enorme ruimte. Het is een soort openstaan voor de stilte.
Is dat
geen lange training?
Ja, dat
kan niet in één enkele film, maar toch lukt het
aardig, denk ik. Als ze aan het einde ruzie hebben, zitten wij
met z’n allen te schouwen. Zijn vriendin Marga krijgen we helemaal
nooit in beeld; wij kijken ondertussen naar een tafelpoot.
Daarom
wordt het misschien zo’n mooie ruzie waarin je geen partij kiest.
Ik hoop
het. Er valt ook geen partij te kiezen. Ze hebben allebei gelijk.
Normaal
zou je ook naar beiden gekeken hebben en dan zou je veel sneller
een keuze gemaakt hebben, sympathie gehad hebben voor een van
beiden.
Dus minder
identificatie met een van beiden.
Enerzijds
heb je het dus over schouwen en anderzijds zijn er veel symbolen.
Het laken betekent toch iets?
Ja en nee.
Het laken is natuurlijk het lege blad, het niets, het witte
doek waarop beelden geprojecteerd kunnen worden. Zandvlakte,
spiegel, de lamp in de projector; het zijn allemaal dezelfde
symbolen van het onzegbare. Doordat het laken er is, kunnen
we beelden projecteren; doordat de projectorlamp er is, kunnen
we beelden zien; door de leegte en stilte in mijn hoofd kunnen
er gedachten, beelden in mij ontstaan. Zoiets. En alles lost
weer op. En niets doet ertoe. Of ik dit nou helder zeg of niet.
Of jij dit nu begrijpt of niet, het doet er niets toe. Het zijn
allemaal, ook nu weer, beelden op een doek.
Oké,
ik begrijp het eigenlijk ook allemaal niet, geloof ik. Geloof
ik.
Muziek speelt een grote rol?
Ja, Kancheli,
prachtige muziek. Bij toeval stuitte ik op deze Georgiër.
Er is vrij veel van hem uitgegeven op cd. Erg inspirerende muziek.
Ik heb hem een brief recht uit m’n hart geschreven of ik zijn
muziek mocht gebruiken. En dat mocht.
Muziek kan
natuurlijk heel snel, net als beelden, emoties oproepen. Het
raakt de kijker rechtstreeks in z’n hart, niet in z’n hoofd.
Het spreekt meteen de emotie aan. Woorden zijn zo mager, creëren
zo vaak misverstanden. Maar we hechten veel waarde aan woorden.
‘Waar gaat je film over?’ Dit interview over mijn film is dus
eigenlijk onzin.
En de
website ook?
Ja. Onzin!
Het is onzin om dit allemaal te lezen. Er valt niets te zeggen.
Vergeet alles!
